ntik_ngaiz

Ai ama!
Nola esan? Nola esplikatu? Nola adierazi neronek ere bete-betean asimilatzen ez dudan ideia bat, baina aldi berean liluratuta naukana?

Askotan pentsatu izan dut sekta batetako kide potentzial ideala naizela nire liluratzeko erraztasuna dela eta, benetan :-) Horregatik ditut gustoko pertsonalitate fuertea duten idazleak, artistak… beraien esanen indarrak segituan asetzen nautelako…
Pertsonalitate ahul bat izatearen ondorioa agian…

Baina oraingoan ere itsutu naiz, beste behin kontu bat burutik kendu ezinean nabil, eta hala egiten badut, lehen ez bezalakoa naizela ohartzen naiz, utzi duela halako arrasto bat nigan.

“… Este punto crucial conduce inevitablemente a la sospecha de que los seres vivos tienen una función natural, similar a la fisiología del corazón o de los pulmones, pero en relación con el medio ambhiente mismo. Aunque no podemos afirmar categóricamente que el propósito de la vida es fomentar el caos, producir entropía, tal como parece ser la función natural de otros sistemas energéticamente organizados, como los huracanes y las reacciones químicas cíclicas, examinaremos esta controvertida idea…”

La Termodinámica de la Vida Eric D. Schneider, Dorion Sagan

Ai ama! Ez zenuten ezer handirik ulertuko, ezta? Ba esan bezala, nik ere ez dakit ziur nola esplikatu :-)

Kontua da, gure unibertsoan Termodinamikaren bigarren legeak zuzentzen duela dena.
Lege honen arabera, entropia edo desordena (sinonimoak dira nolabait) handitzen doa beti. Big-bang famatua gertatu zenetik hala izan da.

Horregatik urtzen da izotza Cuba-Martinian eta ez da Cuba-Martinia hizozten. Izotz solidoaren partikula ordenatuek, desordenera jotzen dutelako, mugitzera, likido bihurtzera…

Esan gabe doa, Termodinamikaren lege honek ez duela etxeko zabarkeria justifikatzen, ezta? :-)
Ez du balio ‘Eske nere kuartoa echo una mierda dau, ze termodinamikaren legeak betetzen ditu’ esateak :-)

Zeren eta zuk mahai gainean dituzun paperak multzotan, abecedarioz edo nahi eran ordenatzen badituzu, ados, azken batetan bai, entropia edo desordenaren aurka egin duzu, baina guzti hori egiten gastatu duzun energiak eta ‘berotasun’ moduan kanporatu duzunak, zure inguruan entropia gehiago egotea bideratzen du. Zure kuartoan (tenperatura igo delako…) entropia gehiago dago. Eta hori, dirudienez, frogatuta dago.
Ezin duzu termodinamikaren aurka burukatu hola eta hola :-)

Beno, ba kontua da bizitza, entropia edo desorden guzti horren erdian kokaturiko unitate ordenatuak direla. (gogoratu ADN-an, zelulen estrukturetan…)
Beraz, lehen begiradan termodinamikaren bigarren legea urratzen dugula iduri lezake, baina ez da horrela.

Baina bizitzaren kontuekin sartu aurretik ikus ditzagun hurakanak.

Termodinamikaren bigarren legeak dena desordenera doala dioen bezala, gradienteek berdintzera jotzen dutela ere badio. Wikipediak dioen bezala:

“… la segunda ley de la termodinámica afirma que las diferencias entre sistemas en contacto tienden a igualarse. Las diferencias de presión, densidad y, particularmente, las diferencias de temperatura tienden a ecualizarse…”

Eta Cuba-Martini eta izotzarenean bien tenperaturak berdintzen diren bezala, hurakanen kasuan ere hau gertatzen da.
Itsasoko ur beroa zeruko aire hotzarekin elkartzean, tenperatura gradiente edo desberdintasun horrek berdintzera jotzen du, eta ondorioz, hurakan bat sortzen da.
Hau da, airean libre eta lasai-lasai dauden miloika partikulek, bapatean, sistema konplexu bat sortzen dute, zeinaren bitartez, gradiente bat deusesten den, entropia handituz.

Azti! Sistema konplexu eta organizatu bat sortzen da bapatean!

Beno, ba lehen aipatu dudan liburuaren arabera, bizitzaren sorrerak zerikusi handia luke hurakanen sorrerarekin.
Bizitzaren sorrera ere, gradienteak deusestearekin eralzionatuta legoke.
Izan ere:

“… un sistema complejo cumple de manera más efectiva el objetivo natural de producir entropía que un sistema más simple y menos organizado…”

eta ondoren bizitzaz dioen bezala:

“… su capacidad para comportarse como máquinas naturales que producen entropía ayuda a explicar su -nuestra- existencia…”

“… Tal vez la vida, que tiene tanto en común con otros sistemas complejos energéticamente organizados, tenga en el fondo la prosaica función de transformar energía…”

Orain, post honetako lehenengo aipamena hobeto ulertuko duzuelakoan nago.

Autore hauen ustez, esan liteke izaki bizidunak, ikuspuntu termodinamiko batetatik, entropia sortzeko makinak direla, hori dela beraien funtzioa. Hurakanak bezala, entropia handitzeko sorturiko sistema konplexuak direla, sistema konplexu batek, entropiaren sorkuntza sistema simple batek baino era efizienteago batetan burutzen duelako.

Agian, nik bezala, ideia honekin bat egingo duzue (beste ideia batekin liluratu arte behintzat:-), edo agian ez, baina ziur naiz, pentsarazi behintzat, pentsaraziko dizuela :-)

Edo agian dena azkenean Atxagak dioen bezala izango da?

“Galde egidazue non, edo noiz, edo zelan, baina ez galdetu zergatik; sagar bat arbola gainean gorritzen da udazkenero, han arrama gorenean zintzilik; badakit non, noiz eta zelan, baina zergatik galdetzen badidazue, halabeharrez erantzun behar dizuet, eta ez dakit hitz horrek zer esan nahi duen ere.”

Henry Bengoa Inventarium Bernardo Atxaga

La Termodinámica de la Vida liburuaren egile den Dorion Sagan-ek ez du hala uste